Lajmet

Auditorja e Përgjithshme, Vlora Spanca, të martën prezantoi para Komisionit për Mbikëqyrjen e Financave Publike (KMFP) zhvillimet kryesore në ushtrimin e mandatit të saj kushtetues dhe ligjor, me theks të veçantë në ndikimin e auditimit përmes zbatimit të rekomandimeve. Pavarësisht rritjes së cilësisë së auditimit dhe numrit të raporteve, niveli i zbatimit të rekomandimeve nga institucionet publike mbetet sfidë serioze. 

“Gjatë vitit 2025 janë publikuar gjithsej 133 raporte auditimi, duke përfshirë auditime financiare, të pajtueshmërisë dhe të performancës, të cilat kanë trajtuar çështje kyçe si cilësia e raportimit financiar, respektimi i kornizës ligjore dhe efikasiteti në shfrytëzimin e burimeve publike”, deklaroi ajo. 

Auditorja e Përgjithshme, tregoi se ZKA-ja ka shënuar progres të rëndësishëm edhe në nivel ndërkombëtar, duke u vlerësuar për pavarësi, integritet dhe ndikim në llogaridhënie, si dhe për avancimin e auditimit të jashtëm publik. Pavarësisht këtyre arritjeve, ajo bëri me dije se ZKA-ja përballet me sfida të vazhdueshme, siç është çështja e objektit pasi institucioni edhe më tutje operon në hapësira private. 

Sfida tjetër lidhet me kornizën ligjore në fuqi, meqë Ligji për Auditorin e Përgjithshëm nuk është plotësisht i përputhshëm me Standardet Ndërkombëtare të Institucioneve Supreme të Auditimit, prandaj, ai duhet rishikuar dhe harmonizuar si parakusht për forcimin e pavarësisë institucionale, rritjen e cilësisë së auditimit dhe avancimin e integrimit evropian, deklaroi Auditorja e Përgjithshme. 

Në kuadër të zbatimit të Planit Vjetor të Auditimit 2025/2026, Zyra Kombëtare e Auditimit (ZKA) ka filluar auditimin e performancës “Përfshirja dhe mbështetja e nxënësve me nevoja të veçanta në shkollat fillore në Kosovë” për periudhën 2022-2025.

Auditimi do të vlerësojë nëse institucionet përgjegjëse kanë krijuar dhe zbatuar në mënyrë efektive mekanizmat e nevojshëm për mbështetjen e nxënësve me nevoja të veçanta arsimore, si dhe nëse këta mekanizma kanë ruajtur cilësinë dhe kohën efektive të të nxënit në klasë.  

Fushëveprim i këtij auditimi do të jenë: Ministria e Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Informacionit, Drejtoria Komunale e Arsimit në Komunën e Prishtinës, Pejës dhe Mitrovicës, si dhe disa shkolla fillore në këto komuna. Po ashtu pjesë e fushëveprimit mund të jetë edhe Inspektorati i Arsimit. 

Auditorja e Përgjithshme e Republikës së Kosovës, Vlora Spanca, së bashku me delegacionin e përbërë nga Zëvendës Auditori i Përgjithshëm, Bezad Halilaj, Naser Arllati, Drejtor i Departamentit për Metodologji në Auditim, dhe Laureta Matoshi, auditore seniore morën pjesë në tryezën bilaterale me temën “Forcimi i sistemeve të prokurimit publik përmes bashkëpunimit institucional”, organizuar nga Komisioni Rregullativ i Prokurimit Publik me mbështetjen e SIGMA/OECD më 14 dhe 15 prill 2026 në Tiranë. Tryeza kishte për qëllim shkëmbimin e përvojave dhe fuqizimit të bashkëpunimit ndërinstitucional ndërmjet institucioneve të përfshira në sistemin e prokurimit publik në Kosovë dhe Shqipëri. 

Gjatë sesionit të dedikuar bashkëpunimit ndërmjet Institucioneve Supreme të Auditimit dhe institucioneve të prokurimit publik, Auditorja e Përgjithshme, Vlora Spanca, prezantoi rolin e Zyrës Kombëtare të Auditimit (ZKA) në përmirësimin e sistemit të prokurimit publik përmes gjetjeve dhe rekomandimeve të auditimit. Ajo theksoi rëndësinë e zbatimit të rekomandimeve të auditimit, si dhe nevojën për koordinim më të ngushtë ndërinstitucional për adresimin e dobësive sistematike në këtë fushë. 

Znj. Spanca theksoi se prokurimi publik përfaqëson një nga fushat më të rëndësishme të menaxhimit të financave publike, përmes së cilës kalon një pjesë e konsiderueshme e buxhetit të shtetit dhe që ndikon drejtpërdrejt në cilësinë e shërbimeve për qytetarët. Ajo nënvizoi se dobësitë në çdo fazë të procesit të prokurimit, nga planifikimi deri te menaxhimi i kontratave, reflektohen në kosto shtesë, vonesa në realizim dhe rënie të besimit në institucione. 

“Nga këndvështrimi i ZKA-së, prokurimi publik nuk është vetëm një procedurë administrative, janë afër 1 miliard euro të buxhetit që kalojnë përmes këtij procesi dhe nga të cilat varet mirëqenia e qytetarëve, infrastruktura publike, shëndetësia, arsimi, mjedisi dhe çdo segment i jetës”, deklaroi znj. Spanca. 

Në kuadër të sesionit “Raportet vjetore të institucioneve të përfshira në sistemin e prokurimit publik – pasqyrë e zhvillimeve kryesore, gjetjeve dhe aktiviteteve institucionale”, prezantoi auditorja seniore Laureta Matoshi, duke paraqitur gjetjet kryesore nga Raporti Vjetor i Auditimit për vitin 2024. 

Po ashtu, në tryezë u diskutuan edhe zhvillimet më të fundit në legjislacionin e prokurimit publik, praktikat për parandalimin e marrëveshjeve të fshehta në tenderë, si dhe raportet vjetore të institucioneve relevante për vitin 2025.

Auditorja e Përgjithshme e Republikës së Kosovës, Vlora Spanca, takoi Presidentin e Gjykatës të Llogarive Turke, Metin Yener, ku u diskutua për bashkëpunimin e deritanishëm ndërmjet dy institucioneve, duke vlerësuar marrëdhëniet e mira dhe shkëmbimin e vazhdueshëm të përvojave profesionale. Po ashtu znj. Spanca dhe z. Yener diskutuan bashkëpunimin e mëtejmë, veçanërisht në fushën e auditimit të performancës dhe auditimit mjedisor. 

Palët theksuan rëndësinë e bashkëpunimit ndërinstitucional dhe të shkëmbimit të praktikave të mira, si faktor kyç në forcimin e kapaciteteve profesionale dhe avancimin e rolit të Institucioneve Supreme të Auditimit në promovimin e llogaridhënies dhe transparencës. 

Ky takim u zhvillua në kuadër të punëtorisë rajonale për auditimin mjedisor dhe Objektivat e Zhvillimit të Qëndrueshëm.

Me 8 dhe 9 prill 2026 Auditorja e Përgjithshme, Vlora Spanca, Zëvendës Auditori i Përgjithshëm, Bezad Halilaj, dhe Drejtori i Departamentit të Auditimit të TI-së, Samir Zymberi morën pjesë në punëtorinë rajonale “Auditimi mjedisor dhe auditimi i objektivave të zhvillimit të qëndrueshëm”, organizuar në Shkup nga Zyra Shtetërore të Auditimit të Maqedonisë së Veriut në bashkëpunim me SIGMA. 

Punëtoria mblodhi drejtues të Institucioneve Supreme të Auditimit nga vendet e rajonit për të diskutuar praktikat më të mira në auditimin e ndryshimeve klimatike, përvojat në realizimin e auditimeve mjedisore, si dhe rolin e auditimit në forcimin e llogaridhënies publike dhe mbështetjen e objektivave të zhvillimit të qëndrueshëm. 

Në kuadër të paneleve të diskutimit u trajtuan çështjet si: përcaktimi i temave dhe fushëveprimit të auditimit, përzgjedhja e qasjeve të përshtatshme të auditimit, raportimi i qëndrueshmërisë në sektorin publik, si dhe prezantimi i gjetjeve konkrete të auditimeve nga vendet pjesëmarrëse. 

Në këtë kuadër, Auditorja e Përgjithshme, Vlora Spanca, prezantoi përvojën e Zyrës Kombëtare të Auditimit të Kosovës në auditimin e performancës për parandalimin e përmbytjeve dhe reagimin emergjent, duke theksuar përdorimin e qasjes sistemore në auditim. Kjo qasje mundëson vlerësimin e funksionimit të tërë sistemit publik që nga parandalimi dhe përgatitja deri te reagimi.   

Gjatë prezantimit znj. Spanca theksoi se menaxhimi efektiv i rreziqeve klimatike kërkon koordinim ndërinstitucional dhe kapacitete të qëndrueshme në të gjitha nivelet e qeverisjes. Auditorja e Përgjithshme tregoi se auditimi ka evidentuar mangësi në dokumentet strategjike, në përditësimin e vlerësimeve të rrezikut, në sistemet e të dhënave, si dhe në kapacitetet njerëzore dhe teknike për reagim ndaj emergjencave. 

Njëkohësisht znj. Spanca tha se kombinimi i qasjes sistemore me analizën e rezultateve dhe identifikimin e problemeve konkrete e bën auditimin më efektiv në vlerësimin e gatishmërisë dhe funksionimit të institucioneve përballë rreziqeve mjedisore dhe klimatike. 

Me 31 mars dhe 1 prill 2026 në Lubjanë të Sllovenisë, Ud. Udhëheqëse e Njësisë Kundër Mashtrimeve, Natyra Kasumaj Ahmeti, Auditorja Seniore e TI-së, Poliksena Berisha dhe Auditor i Performancës, Lirak Mulliqi, morën pjesë në ceremoninë e diplomimit të programit rajonal të certifikimit “Menaxhimi i angazhimeve forenzike në sektorin publik”, organizuar nga Qendra për Ekselencë në Financa (CEF) në bashkëpunim me CIPFA. Programi synon forcimin e integritetit, profesionalizmit dhe llogaridhënies në financat publike. 

Në ceremoninë përmbyllëse morën pjesë 22 pjesëmarrës të cilët përfunduan me sukses programin rajonal të certifikimit, ku përmes prezantimeve, shkëmbimit të përvojave dhe ushtrimeve konkrete u thelluan njohuritë në zbulimin e mashtrimeve, forenzikën digjitale dhe komunikimin hetimor, me fokus në aplikimin e tyre në situata reale dhe në zhvillimin e aftësive profesionale të komunikimit. 

Në punëtorinë praktike “Trajnimi për Trajner” pjesëmarrësit përmes disa prezantimeve dhe punës praktike shkëmbyen njohuritë dhe përvojat e tyre lidhur me aftësitë e komunikimit dhe facilitimit. 

Një arritje e veçantë e ZKA-së në këtë program ishte përzgjedhja e punimit të Auditores Seniore të TI-së Poliksena Berisha ndër tre punimet më të mira, i cili më pas u prezantua para të pranishmëve. 

Nga 23 deri më 27 mars 2026, në Stokholm të Suedisë u mbajt moduli përmbyllës i programit të trajnimit njëvjeçar për auditim të performancës, i cili përfundoi me certifikimin e pjesëmarrësve të suksesshëm. 

Nga Zyra Kombëtare e Auditimit të Republikës së Kosovës në këtë program morën pjesë dhe u certifikuan auditorët Edona Abazi, Gazmend Namani dhe Gëzim Krasniqi. Ndërsa Drejtori i Departamentit të Auditimit të Performancës, Arben Selimi, mori pjesë si fasilitues (trajner), duke ofruar ekspertizën dhe përvojën e tij me auditorët e rinj nga vendet e rajonit dhe disa vende të Evropës lindore. 

Me rastin e ndarjes së certifikatave për pjesëmarrësit, Auditorja e Përgjithshme e Suedisë, Christina Gellerbrant Hagberg, theksoi se është shumë krenare për arritjet e auditorëve të rinj, duke vlerësuar përkushtimin e tyre në programin njëvjeçar të trajnimit dhe rëndësinë e zhvillimit të kapaciteteve për auditimin e performancës në kuadër të procesit të integrimit evropian. 

Cikli njëvjeçar i trajnimit për auditimin e performancës është zhvilluar dhe mbështetur nga Zyra Kombëtare e Auditimit të Suedisë në kuadër të Grupit të Përbashkët Punues për Aktivitetet e Auditimit për vendet kandidate dhe kandidate potenciale për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Programi ka përfshirë gjashtë module njëjavore dhe shërbeu si platformë për zhvillim profesional dhe forcim të kapaciteteve të Institucioneve Supreme të Auditimit në fushën e auditimit të performancës.

Certifikimi i auditorëve në këtë program përfaqëson hap të rëndësishëm drejt fuqizimit profesional dhe institucional. Me këtë rast, Auditorja e Përgjithshme Vlora Spanca përgëzon auditorët për përfundimin me sukses të programit. “Investimi në zhvillimin profesional të stafit është thelbësor për rritjen e cilësisë së auditimit dhe forcimin e rolit të institucionit. Njohuritë e fituara do të kontribuojnë drejtpërdrejt në avancimin e auditimit të performancës dhe në rritjen e ndikimit të punës së Zyrës Kombëtare të Auditimit”, u shpreh Auditorja e Përgjithshme znj. Spanca. 

Auditorja e Përgjithshme, Vlora Spanca dhe Zëvendës Auditori i Përgjithshëm Bezad Halilaj, u pritën në takim pune nga Ministri i Infrastrukturës dhe Transportit, Dimal Basha, ku diskutuan çështjet që lidhen me forcimin e llogaridhënies dhe transparencës në institucionet publike. 

Palët theksuan rëndësinë e bashkëpunimit ndërinstitucional për zbatimin e rekomandimeve të auditimit dhe përmirësimin e menaxhimit financiar. Auditorja e Përgjithshme, Vlora Spanca, theksoi rëndësinë e rolit të auditimit në rritjen e efikasitetit në përdorimin e fondeve publike, si dhe zbatimin e rekomandimeve të ZKA-së. 

Ndërsa Ministri Basha shprehu gatishmërinë për të thelluar bashkëpunimin me Zyrën Kombëtare të Auditimit (ZKA) me qëllim të adresimit të sfidave dhe avancimin e praktikave të mira në qeverisje.

Zyra Kombëtare e Auditimit (ZKA) mirëpret rezultatet e Anketës së Buxhetit të Hapur për vitin 2025 (OpenBudget Survey) për Kosovën, të publikuara nga International Budget Partnership (IBP), e realizuar nga Instituti GAP si partner i IBP-së. Për më shumë se 120 shtete në botë OBS në formë të pavarur vlerësoi tri fusha kryesore të qeverisjes dhe llogaridhënies që përfshin transparencën buxhetore, mbikëqyrjen legjislative dhe auditimin e pavarur si dhe pjesëmarrjen publike të qytetarëve.  

Rezultatet e OBS 2025 tregojnë se Kosova ka arritur t’i shënojë 57 pikë nga 100 gjithsej në fushën e transparencës buxhetore, ku vlerësohen vendet se sa të qasshme dhe gjithëpërfshirëse e kanë përmbajtjen e dokumenteve buxhetore. Në vlerësimin për pjesëmarrjen e qytetarëve, Kosova vlerësohet me 32 pikë gjithsej. Kjo tregon një performancë më të mirë në krahasim me shtetet tjera të Ballkanit Perëndimor, e cila vjen më shumë për shkak të mekanizmave ligjor dhe proceseve të strukturuara që sigurojnë konsultime publike nga niveli lokal.  

Sa i përket mbikëqyrjes buxhetore nga legjislativi dhe auditimit të pavarur, Kosova ka një rezultat prej 61 pikësh. Tek mbikëqyrja nga Kuvendi, Kosova është vlerësuar me 50 pikë, kurse mbikëqyrja nga Zyra Kombëtare e Auditimit është vlerësuar me 84 pikë duke u renditur ndër shtetet e rajonit me performancën më të mirë.

Ky vlerësim tregon se ZKA ofron mbikëqyrje të lartë gjatë procesit të buxhetit. Po ashtu, edhe te pjesëmarrja publike ZKA ka kontribuar në vlerësime më të larta për shkak të përfshirjes së organizatave të shoqërisë civile dhe qytetarëve. ZKA ka bashkëpunim të mirë me OSHC dhe në baza vjetore organizon tryeza diskutimi për propozimin e temave të auditimeve të performancës të cilat pastaj mund të përfshihen në Planin Vjetor të Auditimit. Po ashtu performanca e ZKA-së është në përputhje me standardet ndërkombëtare duke kryer auditime financiare, të pajtueshmërisë dhe të performancës me kapacitet të plotë profesional dhe në përmbushje të mandatit të saj. OBS gjithashtu vlerëson se ZKA përmes auditimeve mbulon të gjitha shpenzimet e institucioneve duke treguar nivel të lartë të mbikëqyrjes financiare. Edhe sa i përket pavarësisë institucionale, ZKA vlerësohet pozitivisht duke përfshirë emërimin e Auditorit të Përgjithshëm nga Kuvendi i Kosovës. Nga këndvështrimi i cilësisë dhe llogaridhënies, proceset e auditimit të ZKA-së janë rishikuar nga agjenci të pavarura ndërkombëtare të cilat kanë konstatuar përputhshmëri me standardet ndërkombëtare të auditimit. 

Për më shumë informata: https://internationalbudget.org/open-budget-survey/country-results/2025/kosovo

Zëvendës Auditori i Përgjithshëm, Bezad Halilaj, të mërkurën në Tiranë mori pjesë në aktivitetin rajonal “Nga Pajtueshmëria te Besueshmëria: Forcimi i Llogaridhënies Buxhetore në Ballkanin Perëndimor dhe Turqi”, organizuar nga Partneriteti Ndërkombëtar i Buxhetit. 

Aktiviteti mblodhi përfaqësues të institucioneve publike, organizatave ndërkombëtare dhe shoqërisë civile nga rajoni të cilët shkëmbyen përvojat e tyre dhe diskutuan për reformat e nevojshme për përmirësimin e qeverisjes financiare. 

Gjatë këtij aktiviteti u prezantuan gjetjet rajonale të Anketës së Buxhetit të Hapur 2025 dhe u diskutuan sfidat dhe mundësitë për forcimin e transparencës dhe llogaridhënies buxhetore në vendet e rajonit. 

Zëvendës Auditori i Përgjithshëm, Bezad Halilaj, ishte panelist në Panelin 2 – “Pse boshllëqet e llogaridhënies kanë rëndësi tani: Buxhetet nën presion”, ku ndau përvojën e Zyrës Kombëtare të Auditimit në adresimin e boshllëqeve të llogaridhënies si dhe theksoi rolin e auditimit në rritjen e besimit publik ndaj menaxhimit të financave publike. 

Z. Halilaj me theks të veçantë prezantoi para të pranishmëve nivelin e mbikëqyrjes efektive në lidhje me zbatimin e rekomandimeve të auditimit, por edhe praktikat e mira të ZKA-së në bashkëpunimin me shoqërinë civile në ndikimin e vendimeve për planifikimin dhe menaxhimin buxhetor. 

Në këtë aktivitet nga ZKA-ja mori pjesë edhe Drejtori i Departamentit të Auditimit, Blerim Kabashi.

Zëvendës Auditori i Përgjithshëm, Bezad Halilaj, Ndihmës Auditorja e Përgjithshme Myrvete Gashi Morina dhe Drejtori për Planifikim Strategjik, Raportim dhe Analiza, Muhamet Balaj të hënën priten në takim ekipin nga Programi i Shpenzimeve Publike  dhe Llogaridhënies Financiare – PEFA, kryesuar nga Nadia Trkić, Alban Kaçiu dhe Ardiana Gashi. 

Qëllimi i takimit ishte diskutimi  mbi  vlerësimin e ri të PEFA  2022–2024, me theks të veçantë në ndikimet klimatike dhe buxhetimin gjinor. Gjatë diskutimeve  u trajtuan  tema të rëndësishme që lidhen me  auditimet e performancës, përputhshmërinë e buxhetit me politikat klimatike, si dhe mënyrën se si auditimet adresojnë udhëzimet buxhetore dhe shpenzimet lidhur me klimën. 

Po ashtu u diskutua edhe për auditimin e performancës klimatike, vlerësimin e rezultateve të shpenzimeve dhe aspektet e decentralizimit që ndërlidhën me çështjet klimatike.   

Takimi përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt forcimit të transparencës dhe llogaridhënies në menaxhimin e financave publike në vend.

Auditorja e Përgjithshme, Vlora Spanca, të enjten priti në takim Drejtoreshën Ekzekutive të Shoqatës së Kontabilistëve dhe Auditorëve të Çertifikuar të Kosovës (ShKÇAK), Teuta Ukshini Aliu, me të cilën diskutoi për mundësitë e forcimit të bashkëpunimit në fusha me interes të përbashkët si dhe për iniciativat që kontribuojnë në forcimin e integritetit dhe cilësisë së raportimit financiar. 

Gjatë takimit Auditorja e Përgjithshme theksoi rolin e Zyrës Kombëtare të Auditimit (ZKA) në avancimin e transparencës, llogaridhënies dhe menaxhimit të mirë financiar në sektorin publik në Kosovë, si dhe u vlerësua kontributi i vazhdueshëm në këtë drejtim. 

Znj. Spanca dhe znj. Ukshini Aliu u dakorduan për vazhdimin e të bashkëpunimit, veçanërisht në fusha që lidhen me zhvillimin e profesionit, ngritjen e kapaciteteve profesionale dhe promovimin e standardeve të larta të raportimit financiar dhe auditimit. 

Pjesë e takimit nga ZKA-ja ishin edhe Ndihmës Auditori i Përgjithshëm, Zukë Zuka, dhe Drejtori i Përgjithshëm, Safet Berisha, si dhe nga ShKÇAK Udhëheqësja e Administratës dhe Burimeve Njerëzore, Enkela Gjata Sermaxhaj.