Lajmet

Auditorja e Përgjithshme, Vlora Spanca, të martën mbajti konferencë për media, ku prezantoi gjetjet kryesore dhe rekomandimet për 97 raporte të auditimit financiar dhe të pajtueshmërisë dhe një raporti të auditimit të performancës.  Ajo tha se Plani Vjetor i Auditimit kishte paraparë 101 auditime të detyrueshme me ligj, 97 sosh përfunduan, ndërsa, edhe pse ishte iniciuar, procesi i auditimit në katër komunat veriore nuk është zhvilluar për shkak të rrethanave të krijuara. Znj. Spanca tha se nga 97 auditime, 51 u takojnë institucioneve qendrore, 34 institucioneve lokale, 12 ndërmarrjeve publike, përfshirë RTK-në si dhe KEK-un, i cili këtë vit është audituar për herë të parë në aspektin e Pasqyrave Financiare. Ndërsa, nga 18 auditimet e performancës, deri më tani janë kryer shtatë prej tyre, ndërsa 11 janë në proces. Po ashtu sipas Planit, edhe 11 projekte të donatorëve janë në proces të ekzekutimit të auditimit. Gjithashtu në proces janë edhe dy auditime të pajtueshmërisë për informacionet e klasifikuara në nivel të kufizuar, njëri në Ministrinë e Mbrojtjes dhe tjetri në Ministrinë e Drejtësisë. Para gazetarëve Auditorja e Përgjithshme prezantoi opinionet e auditimit për 97 institucione, prej të cilave 58 janë të pa modifikuara, ndërsa 39 janë të modifikuara. Në 51 raporte të auditimit financiar dhe të pajtueshmërisë që i përkasin  institucioneve qendrore janë dhënë 39 opinione të pamodifikuara, 12 opinione të modifikuara, përkatësisht të kualifikuara. Kurse në 34 komuna janë dhënë 16 opinione të modifikuara, përkatësisht të kualifikuara, si dhe 18 opinione të pa modifikuara. Ndërsa te 12 ndërmarrje publike janë dhënë 8 opinione të kualifikuara, 3 opinione të kundërta dhe 1 opinion i pamodifikuar për Pasqyrat Vjetore Financiare. Znj. Spanca ka deklaruar se krahasuar me vitin paraprak, cilësia e raportimit financiar është përmirësuar, si dhe ka ulje të numrit të opinioneve të modifikuara te 7 institucione qendrore dhe 6 komuna. Gjithashtu edhe të ndërmarrjet publike ka një përmirësim të opinionit, nga 10 të kundërta që ishin për vitin 2021, për 2022 janë 7 më pak, pavarësisht se pothuajse të gjitha kanë opinion të kualifikuar. “Më gëzon fakti se këtë vit, institucionet publike kanë bërë përmirësime në cilësinë e raportimit financiar sepse kjo e rrit besueshmërinë në Pasqyrat Financiare”, është shprehur znj. Spanca. Më tutje, ajo prezantoi çështjet më të theksuara të cilat kanë ndikuar në modifikimin e opinionit të auditimit si: Keq klasifikimet financiare në kategori të ndryshme ekonomike; Prezantim jo i saktë, jo i plotë dhe jo adekuat i pasurive publike; Mbivlerësimet apo nënvlerësimet e zërave të ndryshëm të pasqyrave financiare; Mos prezantimi dhe mos shpalosja adekuate e detyrimeve të papaguara dhe atyre kontingjente; si dhe Pagesa për punë të pa kryera apo mallra dhe shërbime të pa pranuara. Përveç dhënies së opinionit të auditimit për PVF-të, ZKA-ja ka vlerësuar edhe pajtueshmërinë e aktiviteteve dhe operacioneve të organizatave buxhetore dhe institucioneve tjera publike me kornizën ligjore në fuqi. Znj. Spanca ka treguar se rezultatet e auditimit nxorrën në pah se edhe më tutje ekzistojnë parregullsi thelbësore në menaxhimin financiar dhe kontrollet. Parregullsitë janë të përhapura pothuajse në secilin cikël dhe fushë të shpenzimeve. Në fushën e prokurimit publik në auditimet e vitit 2022 janë identifikuar 198 gjetje që përfshijnë investimet kapitale dhe mallrat e shërbimet, kryesisht në ministri dhe komuna. Ndërsa sa i përket analizës së bërë për 12 ndërmarrje publike, përfshirë edhe RTK-në mbi rezultatin financiar (fitimi/humbja) vërehet se pesë prej tyre kanë operuar me humbje në vlerë mbi 10 milionë euro, ndërsa shtatë kanë realizuar një fitim mbi 110 milionë euro. Pjesën më të madhe të humbjeve për vitin 2022 e kishte Ndërmarrja Publike Banesore në shumën prej 4.3 milionë euro, e pasuar nga Telekomi i Kosovës në vlerë prej 3.8 milionë euro kurse fitimin më të madh e kishte realizuar KEK-u në shumën mbi 105 milionë euro. Sidoqoftë, krahasuar me vitin paraprak në 4 ndërmarrje publike vërehet një trend pozitiv në uljen e humbjeve nga të cilat kryeson Telekomi i Kosovës. Auditorja e Përgjithshme ka folur edhe për realizimin e planit për auditime të performancës, duke treguar se deri më tani janë publikuar gjashtë, si dhe raporti i auditimit “Menaxhimi i Projekteve për Sistemet e Teknologjisë së Informacionit në Agjencinë e Shoqërisë së Informacionit”,  i cili do të publikohet nesër. Ajo iu referua edhe fillimit të procesit nga Departamenti për Çështje Juridike dhe Kundër Mashtrimit për analizimin e raporteve të publikuara të auditimit dhe identifikimin e rasteve të dyshimit për kryerjen e veprave penale, të cilat më pas do të dërgohen te Prokurori i Shtetit për trajtim të mëtutjeshëm. Për të përmirësuar menaxhimin financiar dhe kontrollin, ZKA-ja ka dhënë gjithsej 768 rekomandime përmes raporteve të auditimeve për vitin 2022, që krahasuar me vitin e kaluar janë 134 rekomandime më pak. Znj. Spanca ka treguar se rekomandimet kanë qëllim përmirësimin e proceseve, aktiviteteve dhe operacioneve të organizatave. Kjo padyshim se do të ndikojë në përmirësimin e përgjithshëm të menaxhimit më të mirë të parasë publike dhe cilësisë së shërbimeve të ofruara. Me këtë rast Auditorja e Përgjithshme, Vlora Spanca, rekomandoi drejtuesit e institucioneve publike të ndërmarrin veprime konkrete që paraja publike të shpenzohet në përputhje me kornizën ligjore dhe për qëllimin e synuar.  Më tutje, ajo kërkoi që brenda afatit ligjor, organizatat buxhetore të përgatisin planet e veprimit për zbatimin e rekomandimeve të ZKA-së.

Të nderuar përfaqësues të mediave, Ju ftojmë të ndiqni konferencën për media të Auditores se Përgjithshme, Vlora Spanca, me rastin e përfundimit të sezonit auditues 2022/23 dhe procesit të publikimit të rezultateve të auditimit për vitin 2022/23. Konferenca do të mbahet:  

Të martën me datë 04.07.2023

në ora 11:00

në ambientet e Zyrës Kombëtare të Auditimit,

Lagjja Arbëria, Rr.Ahmet Krasniqi, 210

Prishtinë

Në këtë konferencë Auditorja e Përgjithshme do të prezantojë çështjet kryesore të paraqitura në raportet e auditimit të rregullsisë dhe performancës/opinionet dhe parregullsitë kryesore të cilat ZKA-ja i ka identifikuar përmes auditimeve për vitin 2022. Ju mirëpresim!

Në margjinat e takimit vjetor të Komitetit të Kontaktit, më 20 qershor 2023, në Lisbonë është mbajtur takimi i zyrtarëve ndërlidhës të Rrjetit të Institucioneve Supreme të Auditimit të vendeve kandidate dhe kandidate të mundshme për anëtarësim në Bashkimin Evropian dhe Gjykatën Evropiane të Auditorëve. Pjesë e takimit ishte edhe udhëheqësja e Departamentit për Komunikim dhe Bashkëpunim Ndërkombëtar në Zyrën Kombëtare të Auditimit të Kosovës, Qendresë Mulaj. Pjesëmarrësit gjatë takimit njëditor kanë diskutuar për aktivitetet e fundit të Rrjetit, sfidat, si dhe prioritetet për të ardhmen. Fokusi i punimeve të takimit ishte rishikimi i Kornizës së bashkëpunimit të Rrjetit si dhe Plani i punës 2022-2025, zbatimi dhe prioritetet për të ardhmen. Më tutje, është raportuar mbi aktivitetet e realizuara dhe rezultatet e arritura deri tani, siç janë: webinari i Menaxhimit të Cilësisë, mbajtur më 13 prill 2023, tryeza e rrumbullakët për angazhimin e palëve të interesit, mbajtur në Sarajevë më 5 dhe 6 qershor 2023, si dhe realizimi i programit të trajnimit në nivel regjional për auditorët e performancës. Ndërsa sa i përket planifikimit për aktivitetet e radhës, është vendosur që Zyra Kombëtare e Auditimit të Kosovës të jetë nikoqire e punëtorisë me temën “Auditimet e pajtueshmërisë,” e cila do të mbahet në Prishtinë në tetor të këtij viti, në margjinat e shënimit të 20-të vjetorit të themelimit të ZKA-së. Aktiviteti pasues do të mbahet gjatë vitit 2024, në Mal të Zi nën organizimin e Zyres Shtetërore të Auditimit të këtij vendi me temën “Auditimi i buxhetit të shtetit”. Ndër të tjera, zyrtarët ndërlidhës janë dakorduar edhe për modalitetet e organizimit dhe përgatitjes së takimeve të Auditorëve të Përgjithshëm dhe Presidentëve, zhvillimeve të fundit dhe mbi teknikalitetet e tjera të punës në kuadër të Rrjetit. Takimi është kryesuar nga përfaqësuesit e Institucionit Suprem të Auditimit të Bosnje dhe Hercegovinës, me pjesëmarrjen e përfaqësuesve të Institucioneve Supreme të Auditimit të Kosovës, Shqipërisë, Maqedonisë së Veriut, Malit të Zi, Turqisë, Moldavisë, Ukrainës dhe Serbisë, si dhe Gjykatës Evropiane të Auditorëve. Si partnerë të jashtëm morën pjesë edhe përfaqësuesit e SIGMA si dhe ata të Grupit Punues për Aktivitete të Përbashkëta Audituese të Komitetit të Kontaktit.

Më 19 dhe 20 qershor Poliksena Berisha dhe Shqipe Mujku Hajrizi, auditore nga Departamenti i Auditimit të Teknologjisë së Informacionit në ZKA, morën pjesë në takimin e grupit punues për zhvillimin e Manualit Aktiv të Auditimit, mbështetur nga Hapësira e Kontrollit të e-Qeverisjes. Takimi u mbajt në Institucionin Suprem të Auditimit në Poloni, i paraprirë nga trajnimet për ekipet e auditimit në ZKA, mundësuar më parë nga partneriteti me projektin polak të Binjakëzimit, dhe nëngrupit EUROSAI ITWG e-Gov. Pjesëmarrësit në takim shqyrtuan ide për zhvillimin e këtyre dy veglave të punës audituese, duke i krahasuar ato me përvojën dhe pikëpamjet e prezantuara nga auditoret e  Zyrës Kombëtare të Auditimit të Kosovës mbi funksionalitetet e veglës  “Manuali Aktiv i Auditimit – AITAM”, mbështetjen e ofruar nga “Hapësira e Kontrollit të e-Qeverisjes –CUBE” dhe aplikimin e Manualit të Auditimit të TI-së të INTOSAI IDI-WGITA gjatë punës audituese. Rezultatet e dukshme të punëtorisë u trajtuan më tutje si dokument për avancimin e veglave të punës dhe Manualit të Auditimit të TI-së të INTOSAI IDI-WGITA, duke shërbyer kësisoj si avancim i mëtejmë në hap me trendin e zhvillimeve në TI-së.

Auditorja e Përgjithshme Vlora Spanca dhe Zëvendës Auditori i Përgjithshëm Bezad Halilaj, morën pjesë në takimin e rregullt “Bashkëpunimi i Institucioneve të Kosovës në Fushën e Prokurimit Publik në Kosovë”,  organizuar nga Komisioni Rregullativ i Prokurimit Publik (KRPP) në bashkëpunim me Aktivitetin e USAID-it për Integritet të Komunave të Kosovës,  ftuar me qëllim të rritjes së bashkëpunimit ndërinstitucional për të siguruar zbatim të vazhdueshëm të kornizës rregullative të prokurimit publik. Takimi mblodhi përfaqësues nga Prokuroria e  Shtetit, Policia e Kosovës, Organi Shqyrtues i Prokurimit, Agjencia për Parandalim të Korrupsionit, Inspektorati Policor i Kosovës, Autoriteti Kosovar i Konkurrencës, Agjencia Qendrore e Prokurimit, si dhe partnerë ndërkombëtarë, të cilët iu referuan temës në fjalë nga këndvështrimi i institucionit që drejtojnë. Ndërkaq, e para e institucionit tonë, znj. Vlora Spanca theksoi se prokurimi publik përbën fushë me fokus kryesor në auditim, me interes për Kuvendin dhe qytetarët e Kosovës. Shumica e gjetjeve të identifikuara përmes auditimit i referohen kësaj fushe, me fokus në investimet kapitale. “Mbi këtë bazë, ZKA-ja në sezonin auditues 2022-2023 ka planifikuar dhe është në proces të përfundimit të 134 auditimeve, me objektivë kryesore prokurimin publik”, tha znj. Spanca, duke shtuar se përmes punës audituese, ZKA kontribuon që prokurimi publik të jetë proces transparent dhe llogaridhënës.

Në kuadër të Javës së dhurimit vullnetar të gjakut 29 punonjës të Zyrës Kombëtare të Auditimit (ZKA) të mërkurën kanë dhuruar gjak.  Aktiviteti  i përvitshëm i dhurimit të gjakut është organizuar me iniciativë të Sindikatës së ZKA-së, me përkrahjen e menaxhmentit, si dhe në koordinim me Qendrën Kombëtare për Transfuzion të Gjakut. Dhurimi vullnetar i gjakut është shndërruar në një traditë në ZKA, prandaj interesimi i punonjësve për t’u bërë pjesë e këtij aktiviteti është në rritje të vazhdueshme. Duke shprehur gatishmërinë e tyre për të dhuruar gjak si dhe duke promovuar moton “Dhuroni gjak, shpëtoni jetë” punonjësit e ZKA-së inkurajuan të gjithë ata që kanë shëndet të mirë të dhurojnë gjak. Përfaqësuesit e Sindikatës së ZKA-së falënderuan të gjithë punonjësit për realizimin me sukses të këtij aktiviteti human. Aksioni i ZKA-së për dhurimin e gjakut është mirëpritur dhe përshëndetur nga zyrtarë të Qendrës Kombëtare për Transfuzion të Gjakut.

Në kuadër të përfitimeve nga projekti për asistencë teknike, financuar nga Bashkimi Evropian, Zyra e kësaj të fundit në Kosovë organizoi punëtori interaktive në Qendrën për Praktikë Rrëfyese ku u shqyrtuan mësimet e nxjerra nga procesi i programimit të IPA 2024 – Dritarja Tematike 1 dhe 2, udhëhequr nga ekspertet e larta ndërkombëtare për Programet IPA znj. Valeria Valeri dhe znj. Luisa Rizzo. Trajnimi mblodhi përfaqësues nga sektorë të ndryshëm, përfshirë këtu edhe ata nga Zyra Kombëtare e Auditimit. Drejtori i Departamentit për Planifikim Strategjik, Raportim dhe Analiza z. Ramadan Gashi,  Auditorja Seniore znj. Selvete Foniqi si dhe Udhëheqësja e Kabinetit znj. Shqipe Çavdarbasha mirëpritën udhëzimet, veçanërisht ato mbi hartimin e Termave të Referencës dhe Kornizës Logjike. Pas studimit të Arsyetimit të Veprimit dhe draft matricës së kornizës logjike, pjesëmarrësit ushtruan elaborimin e Termave të Referencës përmes hartimit të listës së aktiviteteve për t’u mbështetur nga ndihma teknike e jashtme. Punëtoria e radhës parashihet të mbahet në shtator dhe do të shqyrtojë gjithë procedurën e binjakëzimit.

Zyra Kombëtare e Auditimit të Republikës së Kosovës të enjten prezantoi në nivel ndërkombëtar përvojën dhe zhvillimin institucional në fushën e teknologjisë së informacionit në kuadër të webinarit online me temën “Auditimi i Teknologjisë së Informacionit dhe Sistemi i Menaxhimit të Auditimit – SITA në Zyrën Kombëtare të Auditimit të Kosovës”. Ky webinar është organizuar nga Iniciativa për Zhvillim (IDI) e Organizatës Ndërkombëtare të Institucioneve Supreme të Auditimit (INTOSAI) përkatësisht në platformën “Inovacionet në Institucionet Supreme të Auditimit”. Auditorja e Përgjithshme Vlora Spanca në fjalën e saj falënderoi organizatorët dhe vlerësoi interesimin e pjesëmarrësve për të mësuar zhvillimin institucional të ZKA-së me theks në auditimet e TI-së dhe zhvillimin e infrastrukturës teknologjike për të lehtësuar dhe siguruar punën audituese. Duke folur për rëndësinë në rritje të auditimit të sistemeve të informacionit në epokën dixhitale, si dhe zhvillimet e hovshme në këtë aspekt, znj. Spanca tregoi se ZKA më 2018 themeloi Departamentin për auditime të TI-së dhe se në vazhdimësi investon në avancimin dhe zhvillimin e infrastrukturës teknologjike për nevoja të punës. “Nga atëherë, departamenti është rritur, duke përfshirë aktualisht pesë auditorë. Departamenti është pjesë e grupeve dhe nëngrupeve të punës për TI në EUROSAI, me pjesëmarrje aktive në disa aktivitete dhe trajnime. Synimi ynë është të zhvillojmë më tej këtë njësi dhe të nxjerrim auditime cilësore në shërbim të subjekteve, Kuvendit dhe qytetarëve të vendit tonë", theksoi znj. Spanca. Në vazhdim, zyrtarë të ZKA-së prezantuan rezultatet nga auditimet e TI-së si dhe për procesin e zhvillimit dhe funksionimin e SITA-s. Samir Zymberi, drejtor i Departamentit të Auditimeve të Teknologjisë së Informacionit, foli mbi zhvillimin e departamentit, aplikimin e metodologjisë së auditimit  në pajtim me praktikat ndërkombëtare si: ISSAI, GUID 5100, Manualin për auditimet e TI-së nga IDI si dhe dokumentet e ZKA-së. Ai theksoi bashkëpunimet ndërkombëtare dhe mbështetjen nga ekspertët e Institucionit Suprem të Auditimit të Polonisë dhe Portugalisë për zhvillimin e auditimeve cilësore. Më tutje z. Zymberi foli mbi numrin dhe llojin e auditimeve të TI-së të kryera deri me tani, rëndësinë dhe ndikimin e tyre në funksion të sigurisë së sistemeve dhe përmirësimit të shërbimeve për qytetarët. Poliksena Berisha, Auditore Seniore prezantoi procesin e auditimeve individuale të TI duke filluar nga prezantimi i temës, ekzekutimi i auditimit e deri te auditimet përcjellëse për zbatimin e rekomandimeve.  Ndër të tjera, ajo theksoi metodologjinë e përdorur, teknikat e auditimit, veglat e auditimit, dizajnuar nga grupi punues për auditimet e TI-së në EUROSAI etj. Ajo prezantoi procesin e auditimit të TI-së “Sistemi Informativ i Gjendjes Civile në Agjencinë e Regjistrit Civil”, objektiven e auditimit, përmbajtjen e raportit, konkluzionet dhe rekomandimet kryesore. Kurse Shqipe Azemi, Specialiste e Teknologjisë së Informacionit foli mbi krijimin dhe  funksionimin e SITA-s duke informuar pjesëmarrësit për rrjedhën e procesit që nga fillimi e deri në vënien në përdorim të SITA-s, se si ky sistem e ka bërë punën më efikase pas strukturimit të të dhënave të procesit të auditimit dhe integrimin e tyre në bazën e të dhënave. Tutje znj. Azemi tregoi se SITA ka rritur transparencën në punën audituese duke mundësuar që të gjithë përdoruesit e autorizuar të kenë mundësi të qasen dhe të monitorojnë punën në çdo moment kohor. Po ashtu ajo ka thënë se parametrizimi efikas ka bërë të mundur gjenerimin e dokumenteve direkt nga sistemi me të gjitha tabelat dhe analizat e nevojshme. Gjithashtu  Azemi ka folur edhe për mundësitë e zbatuara në SITA për të komunikuar me sisteme të tjera si: sistemet e organizatave buxhetore, sistemin për analizimin e të dhënave IDEA dhe ueb faqen e ZKA-së për prezantimin e rekomandimeve të auditimit. Prezantimi është përcjellë me interesim të madh, në veçanti për SITA, e cila u cilësua si model edhe për ISA-t e tjera.

Iniciativa për Zhvillim (IDI) e Organizatës Ndërkombëtare të Institucioneve Supreme të Auditimit (INTOSAI) në kuadër të platformës “Inovacionet në Institucionet Supreme të Auditimit” me datë 15 qershor 2023 do të organizojë webinarin online me temën “Auditimi i Teknologjisë së Informacionit dhe Sistemi i Menaxhimit të Auditimit – SITA në Zyrën Kombëtare të Auditimit të Kosovës”. Hapja e webinarit do të bëhet nga Auditorja e Përgjithshme, Vlora Spanca, ndërsa do të prezantojnë Samir Zymberi, Drejtor i auditimit dhe Poliksena Berisha, Auditore Seniore, që do të flasin gjerësisht për auditimet e TI-së që kryen Zyra Kombëtare e Auditimit, si dhe Shqipe Azemi, Specialiste e TI-së që do të prezantojë softuerin për menaxhimin e procesit të auditimit SITA, i zhvilluar me teknologji të lartë nga ZKA-ja dhe shërben për të lehtësuar dhe modernizuar punën audituese. Webinari do të jetë i hapur dhe të interesuarit për pjesëmarrje mund të regjistrohen në këtë link: https://zoom.us/webinar/register/WN_5zRywwLgT6uIEDGZ4PsZdg Për më shumë informata mund t’i referoheni lajmit të publikuar në ueb faqen e Iniciativës  për Zhvillim (IDI): https://www.idi.no/news/relevant-sais/sai-innovations/sai-innovations-marketplace-audit-of-information-technology-and-audit-management-system-sita  

Me 5 dhe 6 qershor në Sarajevë është mbajtur tryeza me temën “Bashkëpunimi me shoqërinë civile për të përmirësuar kuptimin dhe ndikimin e Institucioneve Supreme të Auditimit” e organizuar nga Zyra e Auditimit të Bosnjës dhe Hercegovinës me mbështetjen e SIGMA-s në kuadër të Rrjetit të vendeve kandidate dhe kandidate të mundshme për anëtarësim në Bashkiminin Evropian dhe në Gjykatën Evropiane të Auditorëve. Në këtë tryezë kanë marrë pjesë përfaqësues të Institucioneve Supreme të Auditimit nga vendet anëtare të Rrjetit, si dhe përfaqësues të organizatave të shoqërisë civile nga Bosnja dhe Hercegovina si dhe nga Mali i Zi. Në kuadër të kësaj tryeze u diskutua edhe draft dokumenti “Rritja e ndikimit përmes angazhimit të jashtëm” të përgatitur nga SIGMA me kontributin e ISA-ve nga Rrjeti dhe prezantimin e praktikave nga vendet evropiane. Zyra Kombëtare e Auditimit të Kosovës ka qenë e përfaqësuar nga drejtoresha e Departamentit për auditimet e prokurimit, Fatlinda Ramosaj Miroci dhe zyrtarja për Komunikim me Media, Shqipe Hetemi. Hapjen e punimeve të tryezës e ka bërë Auditori i Përgjithshëm i Bosnjës dhe  Hercegovinës, Hrvoje Tvrtkovic, duke e vlerësuar tejet të rëndësishme mbajtjen e këtij aktiviteti dhe shkëmbimin e përvojave të bashkëpunimit me shoqërinë civile për rritjen e ndikimit të punës audituese. Shefja për Bashkëpunim Ndërkombëtar e Institucionit Suprem të Auditimit të Bosnjë Hercegovinës, Jasmina Galijaševic, ka prezantuar më gjerësisht përvojën e këtij institucioni në ndërtimin e bashkëpunimit me organizatat e shoqërisë civile përmes takimeve vjetore ku prezantohen temat e mundshme për auditime të performancës. Përvojat e institucioneve të tyre për komunikimin e rezultateve të auditimeve dhe bashkëpunimin me shoqërinë civile i kanë prezantuar edhe përfaqësuesit e Zyrave Kombëtare të Auditimit të Suedisë dhe Letonisë. Ndërkohë në kuadër të paneleve të diskutimit, përfaqësuesit e Institucioneve Supreme të Auditimit të Kosovës, Shqipërisë, Maqedonisë së Veriut, Malit të Zi, Serbisë, Turqisë, Moldavisë dhe Ukrainës, kanë shkëmbyer përvojat e tyre për rritjen e angazhimit me palët e jashtme. Në këtë kuadër, drejtoresha e Departamentit për auditimet e prokurimit, Fatlinda Ramosaj Miroci, ka treguar se Zyra Kombëtare e Auditimit të Kosovës angazhohet në mënyrë aktive me organizatat e shoqërisë civile, organizatat joqeveritare dhe publikun për të sjellë në vëmendje tema të rëndësishme për auditim. Ajo ka theksuar se ZKA-ja ka bashkëpunim shumë të mirë me shoqërinë civile i cili promovon transparencën, llogaridhënien dhe gjithëpërfshirjen.

Zyra Kombëtare e Auditimit të Kosovës gjatë vitit 2022 i është nënshtruar procesit të vetëvlerësimit të performancës për vitet 2020-2021, për të ofruar një pasqyrë të saktë mbi zhvillimin institucional, dhe me qëllim të identifikimit të pikave të forta dhe atyre të dobëta ku ka nevojë për përmirësim. Vlerësimi është kryer sipas kërkesave të Standardeve Ndërkombëtare për Institucionet Supreme të Auditimit (SNISA), në kuadër të Kornizën për Matjen e Performancës së Institucioneve Supreme të Auditimit (ISA), të organizuar nga Iniciativa për Zhvillim (IDI), organ i Organizatës Ndërkombëtare të Institucioneve Supreme të Auditimit (INTOSAI). Ky vlerësim mbulon 6 domene dhe 25 indikatorë, duke përjashtuar ata që nuk janë të aplikueshëm për ZKA-në sipas mandatit dhe modelit “Westminster”. Sipas vlerësimit, ZKA-ja ka arritur të përmbushë mandatin e saj kushtetues dhe ligjor duke i ofruar Kuvendit dhe qytetarëve një opinion të pavarur dhe të bazuar mbi mënyrën se si institucionet publike i përdorin burimet dhe kompetencat e tyre, duke i zbatuar SNISA-t në nivel të kënaqshëm. Megjithatë, janë identifikuar çështje specifike, të cilat duhet të adresohen. Në këtë drejtim, Auditorja e Përgjithshme, Vlora Spanca, përveç që ka përshëndetur arritjet e treguara, është shprehur e përkushtuar që të ndërmarrë veprime menaxheriale dhe të zhvillojë më tej kornizën metodologjike, udhëzuesit dhe rregulloret përkatëse. Ajo ka theksuar se synimet e saj dhe të gjithë stafit janë që ZKA-ja të arrijë zbatimin e plotë të Kornizës së INTOSAI-t për Deklaratat Profesionale brenda një periudhe të arsyeshme kohore. Përmes këtij vlerësimi, ZKA-ja gjithashtu ka matur kontributin e vet në forcimin e llogaridhënies, transparencës dhe integritetit në institucionet publike që i nënshtrohen auditimit dhe aspiron për t’u bërë organizatë model, duke udhëhequr me shembull në promovimin e transparencës dhe llogaridhënies nëpërmjet raportimit publik të besueshëm për performancën e saj. Për t’u siguruar për cilësinë e procesit, Raportit të vetëvlerësimit të performancës së Zyrës Kombëtare të Auditimit të Republikës së Kosovës 2020-2021 i është bërë rishikimi i pavarur nga IDI-ja. “Përfundimi i arritur pas rishikimit është se të gjitha objektivat ishin përmbushur në mënyrë të kënaqshme në raportin përfundimtar që IDI ka pranuar në mars 2023. Për të arritur në këtë përfundim, rishikuesi i pavarur është mbështetur në proceset e kontrollit të cilësisë së ekipit të vlerësimit dhe proceset e sigurimit të cilësisë së ISA-së për të siguruar se faktet mbi të cilat bazohen përfundimet janë të besueshme dhe të sakta. Çështjet e rëndësishme të ngritura gjatë procesit të rishikimit të pavarur janë adresuar në këtë version të RP të ISA-së”, është thënë në deklaratën nga Anas ABOU EL MIKIAS, rishikues i pavarur. Sa i përket gjetjeve dhe vëzhgimeve kryesore mbi performancën e ZKA-së dhe ndikimit të tyre, ekipi i vlerësimit ka kryer një analizë të shkakut rrënjësor bazuar në të gjitha aspektet që ndikojnë në performancën e ZKA-së dhe rezultatet janë përmbledhur si në vijim:  Mbulimi me auditim; Cilësia e raporteve të auditimit dhe rekomandimeve; Afatet kohore të dorëzimit dhe publikimit të rezultateve të auditimit; dhe Përcjellja e rezultateve të auditimit nga ZKA-ja. Sa i përket mbulimit me auditim, është gjetur se ZKA-ja nuk ka arritur të zhvillojë një plan strategjik për përzgjedhjen e temave të auditimit të performancës, shkaktuar nga mungesa e një analize të thellë në procesin e planifikimit dhe ndërveprimit me palët e interesit. Kurse tek cilësia e raporteve të auditimit dhe rekomandimeve, ekipi i vlerësimit ka identifikuar se udhëzuesi për kontrollin e cilësisë nuk është përditësuar në pajtim me manualin dhe metodologjinë e re, e cila filloi të aplikohet gjatë vitit 2020. Ndërsa, sa i përket afateve kohore të dorëzimit dhe publikimit të rezultateve të auditimit ekipi ka evidentuar se gjatë vitit 2020 për shkak të pandemisë me Covid-19, ZKA-ja ka pasur vonesa në dorëzimin dhe publikimin e raporteve të auditimit. E për sa i përket përcjelljes se  rezultateve të auditimit ekipi ka identifikuar se niveli i zbatimit të rekomandimeve të auditimit është i ulët. Vetëvlerësimi i performancës së Zyrës Kombëtare të  Auditimit të Republikës së Kosovës 2020-2021, është kryer nga ekipi në përbërje të Qendresë Mulaj,  Dafina Strana Ujkani, Edona Abazi Demolli dhe Saranda Husaj Baraliu. Raporti është publikuar në ueb faqen e ZKA-së dhe mund ta gjeni këtu.

Përfitimet rreth metodologjisë së përbashkët kanë qenë temë e diskutimit në takimin e tretë rajonal në mes të Institucioneve Supreme të Auditimit të Maqedonisë së Veriut, Shqipërisë dhe Kosovës, që është mbajtur në Tiranë me 25 dhe 26 maj, me mbështetjen e UN Women. Në këtë takim Zyra Kombëtare e Auditimit të Kosovës ka qenë e përfaqësuar nga Ndihmës Auditorja e Përgjithshme, Myrvete Gashi dhe ekipi i auditimit, Ardiana Miftari, Ylfete Osmani dhe Arlinda Mustafa. Përfaqësuesit e tri Institucioneve Supreme të Auditimit kanë shqyrtuar rezultatet preliminare të parastudimit për auditimin e përbashkët me temën: “Barazia gjinore dhe fuqizimi i grave në zonat rurale përmes përfshirjes së tyre në tregun e punës”. Gjithashtu, ekipet e auditimit kanë diskutuar rreth pyetjeve dhe qasjes së auditimit si dhe janë dakorduar për hapat e mëtutjeshëm. Specialistja e Programit në UN Women, Ermira Lubani, ka theksuar rolin e rëndësishëm që kanë Institucionet Supreme të Auditimit (ISA) në fuqizimin ekonomik të grave në rajon. Po ashtu znj. Lubani ka shpalosur planet e UN Women për projektet e ardhshme në fushën e auditimit me perspektivë gjinore, gjithnjë duke marrë parasysh kapacitetet e ISA-ve.